03-11-08

Georiënteerd naar de bron, gekeerd naar de wereld

GEORIENTEERD NAAR DE BRON, GEKEERD NAAR DE WERELD

door 

Vader Boris Bobrinskoy

 mgo11

 

        Onlangs is mij door onze geliefde zusterparochie, de ‘antiocheense’ parochie van St.Etienne (Parijs) gevraagd om te spreken over het thema ‘Orthodox zijn in de westerse wereld’. Het is mij een genoegen om met U het eerste punt, over de  grondbeginselen zelf : Oosten-oosters en Westen-westers te hernemen.

Sedert wij weten dat de aarde een bol is, weten we ook dat er achter een Nabije-Oosten ook een Midden Oosten is ,en nog verder een Verre Oosten. Hetzelfde geldt voor het Westen. Men komt in het Verre Westen en uiteindelijk reiken de extremen mekaar en worden ze zelfs één met mekaar in goed en kwaad, enerzijds in de voorliefde van een ‘orientalisme’ zonder voorbehoud noch gezond verstand, en anderzijds in een versmelting met wat het Westen meedraagt aan vaagheid of aan spirituele vernielzucht.

 Zeker, in de tweeduizendjarige geschiedenis van het Christendom zal men spreken van het Joods-Christelijk, semitische Oosten of het arabisch,  byzantijns,  slavische, in één woord, het orthodoxe Oosten, en het latijnse Westen, germaans, anglo-saksisch, in één woord, rooms katholiek of protestants. Vervolgens de eeuwen van de verlichting, het positivisme, het secularisme, het atheïsme….Tegnwoordig is deze geo-historische afbakening verouderd en de grenzen tussen het Oosten en het Westen zijn voor het grootste gedeelte verdwenen. Het  latijnse of gereformeerde Westen wil zich als ‘universeel’ zien, en de oosterse kerken daarentegen zijn in de 20e eeuw uitgezwermd in een massale Diaspora die in  alle landen van West-Europa en de Nieuwe Wereld  vele parochies en orthodoxe bisdommen hebben doen ontstaan, die, enerzijds, verbonden blijven met hun oorspronkelijke Moederkerk, en anderzijds zoekend zijn om zich te organiseren, te verenigen, zich te structureren in lokale kerken.

Bovendien kent de materialistische secularisatie geen grenzen aan de snelle technologische vooruitgang, die grenzen opheft van landen en zelfs van continenten, en gericht is op een mondialisering waar het begrip natie, vaderland, cultuur in vraag wordt gesteld en voorgesteld wordt als verouderd en achterhaald.

Deze beschouwingen tonen goed het relatief karakter aan van het geografische en historisch besef van het Oosten en het Westen, en nodigt ons uit om dit onderwerp uit te diepen in zijn waarachtige dimensie, deze van de Openbaring van Christus waarin we de ultieme drijfveer vinden om ons te ‘oriënteren’. Vanaf de Christelijke oudheid heeft de Kerk het bewustzijn gehad van het feit dat het waarachtige Oosten, daar waar de zon opgaat, Christus zelf is. Diegene welke de liturgische teksten van de Kerstmis noemen ‘het Oosten uit de hoge’ of ‘de Zon der gerechtigheid’. Hij is het waarachtige Licht van de wereld die hen komt verlichten die in de duisternis zijn.

Wat het Westen betreft, het symboliseert enerzijds de ganse wereld die gevangen is in de duisternis van de onwetendheid, en dus in de verwachting leeft van de verlichting door de goddelijke Zon. Anderzijds zal het Westen ook de plaats zijn van de prinsen van de duisternis, van hem die zich onrechtmatig Christus’heerschappij toeeigent, van hem die Christus zal bekoren in de woestijn en Hem alle koninkrijken der wereld zal geven, van hem ten slotte,  waartoe wij geroepen zijn om eraan te verzaken, en dit vanaf ons doopsel en voor ons ganse leven.Daarom is de catechumeen, tijdens de doop-geloften gericht op het Westen en wordt hij uitgenodigd om aan de Satan te verzaken ; vervolgens richt hij zich op het Oosten en verbind hij er zich toe Christus toe te behoren, wat hij bevestigt door het opzeggen van de geloofsbelijdenis.

De doop-riten bepalen en vervolmaken ons ganse leven, en gans onze weg naar het Koninkrijk is een onophoudelijk en ononderbroken op weg gaan naar het waarachtige Oosten, terzelfdertijd is het een getuigenis tegenover het Westen, ’t is te zeggen tegenover de ganse wereld van het Heilsevangelie. Zo is ‘oosters’ zijn geen voorrecht die men heeft vanaf de  geboorte, of een natie of een cultuur, maar een roeping, een ‘worden’. ‘Men wordt niet als Christen geboren, zei Tertullianus in de 3e eeuw, men wordt het.

 Wij hebben eraan herinnerd, wat de eerste en essentiële betekenis van de begrippen ‘Oost’ en ‘West’ is, nu kunnen we terugkeren naar onze gewone kategorieën, zoeken om in onze orthodoxe traditie datgene af te bakenen wat essentieel en universeel is, maar ook om bij onze ‘westerse’ broeders deze zelfde essentiële werkelijkheden te ontdekken,  dikwijls in kiem , zonder dewelke het christendom zelf niet alleen zijn smaak, maar ook zijn transcendente en eeuwige waarheid verliest.

Welke zijn deze realiteiten die de Orthodoxie zoekt om mee te dragen en over te dragen en die wij waarnemen bij onze broeders. Dit kan wellicht het voorwerp zijn van latere uitgaven, en waarom ook niet een gelegenheid om onder mekaar van gedachten te wisselen.

Vrienden, lezers, orthodoxen in geloof en hart, laten we ons naar het ware Oosten keren, waar we ook zijn, ‘ ver-oosteren’ wij onszelf, ’t is te zeggen, laten we ons verlichten door Hem die het Licht der wereld is, en dan, laat ons geen vrees hebben om ons naar het ‘ Westen’ toe te keren, ’t is te zeggen, naar de wereld, zonder ons nochtans te ‘ver-westeren’ , want het is naar de wereld dat de Heer ons zijn Geest gezonden heeft die zal spreken en getuigen in ons en door ons.

Père Boris

Uit : Bulletin de la crypte n° 351 – Maart 2007-03-23

Vrij vertaald door Kris B.

 

       

 

 

08:56 Gepost in theologie | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.