16-12-08

Kerk van Christus Verlosser

Symbool van een religieus reveil

Door GEERD GROOT-KOERKAMP
 

 

Kerk van Christus verlodder

 

Kerk van Christus Verlosser

[WEBLOG MOSKOU] Ergens begin jaren negentig schreef ik voor de krant een stuk over de kathedraal van Christus de Verlosser. De Russische patriarch Aleksej II (r) knoopte betrekkingen aan met leiders zoals Poetin (l). Het enorme witmarmeren gebouw domineerde samen met het Kremlin het pre-revolutionaire Moskou. Veertig jaar lang was eraan gewerkt. De kerk was een monument voor de gevallenen in de oorlog van 1812 tegen Napoleon. Op last van Sovjet-dictator Stalin werd de kerk in 1931 opgeblazen om plaats te maken voor een gigantisch Paleis der Sovjets dat nooit verder is gekomen dan het fundament. Na de oorlog kwam er een openluchtzwembad.

In 1991 viel het doek voor het communisme. De belangstelling voor religie bloeide op na tientallen jaren van anti-religieuze campagnes. Door de communisten gesloten of verwoeste kerken werden met vereende krachten en vaak beperkte middelen weer opgeknapt of geheel nieuw opgebouwd, zoals de kleine Kazan-kathedraal op de hoek van het Rode Plein, die in de jaren dertig had plaatsgemaakt voor een openbaar toilet.

In het parkje vlakbij het openluchtzwembad verrees een kruis, ter herinnering aan de machtige kathedraal die er eens stond en, wie weet, misschien ooit weer zou worden opgebouwd. En elke dag kwam een priester naar dat kruis om er in de open lucht een gebedsdienst te houden. Meestal was hij alleen en werd hij wat meewarig aangekeken door passerende wandelaars. Je moest wel een enorme fantast zijn om te denken dat die kerk hier ooit nog eens zou herrijzen. Maar het wonder geschiedde, in recordtempo, met inzet van zwaar materieel, beton en bovenal veel geld. Vandaag is de Verlosserskathedraal opnieuw een van de belangrijkste heiligdommen van de Russisch-orthodoxe kerk en niet meer weg te denken uit de skyline van Moskou.

Patriarch Aleksi II, aangetreden in 1990, overzag de wederopleving van het orthodoxe geloof in Rusland en de herrijzenis van deze en talloze andere kerken en kloosters. In de herbouwde Verlosserskerk leidde hij de nachtdiensten met Pasen en Kerstmis, steevast in aanwezigheid van de Russische leiders met wie hij nauwe banden onderhield. Op 5 december overleed Aleksi en meer dan 100 duizend mensen maakten gedurende enkele dagen en nachten de gang naar de Verlosserskerk om daar afscheid van hem te nemen.

Als ik op een van die avonden langs de rij loop is hij meer dan een kilometer lang. Om de kerk binnen te komen moet je soms zeven tot acht uur in de rij staan. ,,We zijn hier om twee uur vanmiddag gekomen en nu is het bijna negen uur,'' zegt Inna, nog altijd verrassend monter. ,,De patriarch is overleden, we móeten natuurlijk afscheid van hem nemen en hem bedanken voor alles wat hij heeft gedaan.'' In de rij zijn veel jongeren en ook mensen met kinderen. Een kreupele man hoeft niet te staan en mocht van de politie de hele rij passeren op zijn krukken.

Binnen is het niet minder druk. Behalve de stroom gelovigen die langs de baar trekt zijn er honderden priesters, monniken en religieuzen. Vertegenwoordigers van andere orthodoxe kerken en de katholieke kerk nemen actief deel aan de herdenkingsdienst. Herhaaldelijk klinkt de gezongen bede om rust voor de ziel van de patriarch en de hele kerk zingt aan het slot uit volle borst mee met het 'Vetsjnaja pamjat' - de eeuwige herinnering.

Aleksi II was een populaire patriarch. ,,Zo'n patriarch hebben we denk ik nog nooit gehad,'' zegt Irina, die te jong is om zich de vorige patriarch Pimen te herinneren, laat staan diens voorganger Aleksi I. Voor haar was Aleksi II haar hele bewuste leven lang de kerkvader, de man die symbool stond voor het reveil van de Russisch-orthodoxe kerk. Net als de Verlosserskathedraal, vanwaar hij op 9 december is overgebracht naar zijn laatste rustplaats.

Uit : AD De wereld

11:34 Gepost in Actualiteit | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.